KORT BEGRIP DER ROMEINSCHE HISTORIE.

Neque haec non evenerunt.

 

 

De Romeinsche Historie
Is een buitenkansjen voor iemand zonder memorie,
Die vaak reeds vergeet,
Eer hij 't nog half weet,
Hoe Romulus eigentlijk heet.

Dit laakbaar treurspel
Eischt wijders een taai zenuwgestel,
Of men voelt zich by de eerste bel
Reeds niet al te wel,
En, als 't scherm opgaat, totaal van zijn stel.
Het tooneel verbeeldt namentlijk een duel, -
Of zoo gy wilt, het misdadig sneuvelen,
Op zeven heuvelen,
In een broedermoord,
Van n hunner, die natuurlijk smoort -
En dat wel aan de stadspoort -
Tusschen een paar tweelingen
Die het levenslicht te gelijk ontfingen
En eertijds germd naar dezelfde borst gingen,
En, schoon zy van honger dikwerf scheel keken,
Echter frappant op malkar geleken,
De n vooral - sints, helaas! bezweken -
Die hier met zijn broeder den draak komt steken,
En, in gedachte, haasjenover speelt met den stads wal.

"'t Geen UEd.," herneemt Romulus, "in alle geval,
"Siamees ! - of zijt gij mal,
"En is uw respect voor my, als stads burgemeester, niemendal ?
"Geen tweemalen hervatten zal.
"Sta dus maar even pal ;
"Zoo wy nu al
"Het jachtroer in den grond verstonden,
"Hadt gy er al "hagels" gaauw uw lijk in gevonden,
"Maar, by gebrek aan brood,
"Ik wil zeggen lood,
"Maak ik u, by deze, op mijn manier maar dood."

Het eenig antwoord, dat Remus nu overschoot,
Was, volgens Niebuhr, "sakkerloot,
"Hoe afgedraaid snood !
"Nu ben ik, net als Semiramis en Poot,
"Insgelijks van mijn leven ontbloot,
"In 's aardrijks scho....oot;
"Maar een ezel sto..oo..o oot...."
Ziedaar, zegt Niebuhr, wat in de geschiedenis
Van dit merkwaardig antwoord voor handen is.

En dit zijn nog maar de wittebroodsweken
Van een geschiedverhaal, dat de menschheid doet verbleeken,
Of 't moeten menschen zijn in de maan,
Of onmenschen ! die geen hart in hun kalfsborst hooren slaan.
Dit droevig sterfgeval
Is nog niemendal
By 't geen aanstonds volgen zal,
Waar Brutus namentlijk de onthoofde krullebollen
Van zijn ontslapen stamhouders voor zijn vadervoeten ziet rollen,
Daar hy aan hun kermen zich volstrekt niet stoort
En zich Oostindiesch doof houdt, ofschoon hy heel goed hoort ;
Zoodanig heeft hy zijn gevoel van ouwen heer versmoord !
O ! bloedrood beul en vader ! wy kunnen u wel missen
In de Romeinsche en Algemeene geschiedenissen,
Ja, Consul-Generaal, van ontaarde memorie,
Wat my althands betreft, zelfs in de Natuurlijke Historie,
Daar ontstaat een wapenstilstand in 't menschelijk bloed,
Als men onder 't lezen zulke gruwelen ontmoet :
Het vaderhair stijgt een vader te bergen,
Of een vader moet kaal zijn, dus de natuur te zien tergen !
Het ouderlijke hart krijgt kippetjensvel,
En vraagt : "Ben ik soms, by abuis, in 't wassenbeelden spel ?"
Dat komt er, helaas ! van,
Als men denkt dat men buiten een koning kan.

Het snood assassinaat
Van Caesar in den raad,
Dat dien onverlaat
Van een twden Brutus alles behalve mooi staat,
Maakt een gevoelig mensch k kwaad,
Dat ondankbaar verraad ! -
Doch de fiksche soldaat
Nu dat zijn taptoe slaat,
En dat hy ziet dat hy 't hoekjen om gaat,
Houdt zich byzonder cordaat.
Terzijde zegt hy, half in zijn hoed :
"Caesar, jongelief, hou je goed,
"Julius, daar het toch zoo wezen moet,
"Vooral geen hazenbloed."
Maar naauwlijks ziet hy Brutus, of hy uit -
Terwijl hy een traan inslikt en overluid
Voor de laatste maal zijn neus in zijn toga snuit -
Dat onvergetelijke : "Tu quoqu !"
Als of hy zeggen wou : "Doe jy ook me ?
"Wel foei, dat's al t !"
Hierop steekt hy, net als Snoek,
Zijn hoofd in zijn omslagdoek,
En geeft, naar men in Rollin leest,
Eigentlijk op die manier den geest,
Hy kan nu met Rollin zeggen : "Ik ben er geweest."
Maar had Caesar, in plaats van te sneven,
Aan zijn gemalin gehoor gegeven,
Dan kon Caesar nog van zijn renten leven !

Op mijn woord ! daar is
In die weergaesche geschiedenis
Niets dat niet hartverscheurend is.
Behalve, evenwel, dat lieve meisjen,
'k Wil 't kwijt zijn of 't Lactantia was of Lijsjen,
Maar ik voel dat ik bloos,
Op den naam van die lenteroos,
Die een gespeend vader in prison aan de borst verkwikt,
Tot de bejaarde zuigeling hikt
In 't gulzig zuigen, en zich verslikt.
Dit is een van de weinige oasissen,
Die een historisch reiziger verfrisschen
In deze historische wildernissen,
En, zoo hy by geval van speenen iets weet,
Wou hy wl dat zy 't voor lastige zuigelingen ng deed,
Vooral als er geen pap in huis is
En de bakker om 't hoekjen niet t'huis is.
Doch onder 't algemeen "moord" roepen en "brand",
Van dees Jobsbode, met zijn bebloede Staats-Courant
In zijn afgekapte hand,
Is er toch n passage potsierlijk amusant,
En daar ik my altijd om dood heb gelachen :
Ik meen, als Cornelia, de moeder van de Grachen,
Die famielje, weet ge, daar de Keezen zoo op prachen,
Hare vieze snotknaapjens, in hun morsige kleren
Die op school malkaer niets als kattekwaad leeren,
En 't gezag van den ondermeester reeds mineeren,
Aan een jufvrouw uit Campania, die by geval komt dejeuneeren,
Voor juweeltjens aan wil smeeren!...
Als men niet wist wat een keezenfamielje was,
Zou men 't niet gelooven ofschoon men 't las ;
Doch keezen zijn honden, al willen zy 't niet weten,
En dus natuurlijk van 't hondtjen gebeten.

Aan den maagdenroof
Was, naar ik geloof,
Weinig of niets te doen ;
Daar moet een juffrouw zijn in iedere famielje van fatsoen ;
En 't huislijk leven onder de Romeinen
Had, al gaauw, zonder 't verschijnen
Van eenige vrijsters en maagdelijnen
(Uit de fraaie sexe, gelijk van zelf spreekt), moeten kwijnen.
Doch dit, zoo als ik zei, is, naar ik geloof,
Het eenig excuus voor den zoogenaamden maagdenroof.
Want 't was anders alles behalve comme il faut,
De buurt quasi op "twaalf blaadtjens en Lotto
"En naderhand een spulletjen Domino
"Met een keteltjen Bisschop of een glaasjen Curaao,
"En, tot slot, misschien, Patertjen langs den kant of zoo,
"Familiaar" te inviteeren
En - terwijl de Heeren
Zich in 't lottospel amuseeren,
Of, voor 't eerst, rooken probeeren
Uit uw vreemde lange pijpen,
En 't Sabijnsche brein zich gek zitten te slijpen
Om die uitheemsche dubbele negens te begrijpen,
En met hun rug aandachtig naar 't "Patertjen" toe staan -
Dan de kat in den donker te knijpen,
En met de spinnende poesjens uit poeieren te gaan,
Dat stond u, qua Sabijn, toch ook niet aan ?
't Was althans heel hatelijk voor de bloedverwanten,
Dat koekeloeren vooral van egas en galanten.
Doch de kuikentjens, naar Stuart beweert,
Waren er nog gaauw onder geresigneerd ;
Wat is er, dat de jeugd, als ze wil, niet gaauw leert ?
Na dato was er om dezelfde maagdelijnen,
Tusschen de hanen van de Sabijnen
En de Romeinen,
Die haast geen nagels meer hadden van spijt,
Nog byna een bloedige strijd;
Maar het werd nog te goeder tijd,
En met veel tegenwoordigheid
Van geest, door de kippetjens bygeleid.
De schoone sexe, zoo als Niebuhr zeit,
Raakt de klus zoo zelden kwijt.

Daar is in de Romeinsche Historie veel,
Waar ik met Niebuhr over 't geheel
Volkomen ja op zeg
En dat ik dus, net als hy, ter zijde leg ;
Maar hy snoeit wel wat l te veel weg :
Zijn laatste editie behelst, naar ik meen,
Den band en den tijtel alleen.
Zoo dit het geval met onzen Wagenaar was,
Geloof ik, dat ik dat sprookjen nog eens las.

 


 

De Schoolmeester (Gerrit van de Linde Janszoon)

Uit : De gedichten van den Schoolmeester, uitgegeven door Mr. J. van Lennep.
Opnieuw uitgegeven door Kruseman's Uitgeversmaatschappij B.V.
's-Gravenhage, 1975.
(Het gaat hier om een facsimile-uitgave van de zesde druk van 1872 van De Gedichten van den Schoolmeester. Dit was de eerste gellustreerde druk; zij verscheen bij de gebroeders Kraay te Amsterdam. De eerste oorspronkelijke druk dateert van 1859. De Gedichten verschenen posthuum; de Schoolmeester leefde van 1808 tot 1858.)