XXXI.

Het bijvoeglijk naamwoord - adiectivum
Eerste en tweede declinatie
met afwijkende genitivus en dativus singularis

 

De volgende adjectieven vormen de genitivus enkelvoud met -ius en de dativus enkelvoud met -i.
De overige vormen in het enkelvoud en het meervoud zijn regelmatig, dwz dat ze worden gevormd als
Romanus.

Het gaat om:

unus : een
nullus : geen
solus : alleen, enig
totus : geheel
alius : ander(e) (van meer dan twee)
alter : ander(e) (van twee), tweede
uter? : wie (van twee)?
uterque : allebei
neuter : geen (van twee)

Het rijtje wordt dus: enkelvoud :

unus

una

unum

unius

unius

unius

uni

uni

uni

unum

unam

unum

uno

una

uno

mannelijk

vrouwelijk

onzijdig


Aan het meervoud is niets bijzonders:

nulli

nullae

nulla

nullorum

nullarum

nullorum

nullis

nullis

nullis

nullos

nullas

nulla

nullis

nullis

nullis


Nog enkele bijzonderheden:

De -e- in alter blijft behouden in andere naamvallen. Dus:
alter, alterius, alteri, alterum, altero
altera, alterius, alteri, alteram, altera
alterum, alterius, alteri, alterum, altero

Bij uter, uterque en neuter verdwijnt de -e- in andere naamvalsvormen:
neuter, neutrius, neutri, neutrum, neutro, neutri, neutrorum, neutris, neutros, neutris
neutra, neutrius, neutri, neutram, neutra, neutrae, neutrarum, neutris, neutras, neutris
neutrum, neutrius, neutri, neutrum, neutro, neutra, neutrorum, neutris, neutra, neutris

alius : ander(e) (meer dan twee) heeft als nom. en acc. ev. onz.: aliud.

 

Oefening :
Geef de betekenis en benoem de naamval van de volgende woordgroepen:

1. unius astri
2. nullum periculum
3. captivi solius
4. captivi soli
5. captivo soli
6. utram puellam?
7. sine ullo auxilio (auxilium = hulp)
8. utriusque legati
9. aliud initium
10. neutri servo
11. in nulla oppida
12. sub alteram portam
13. per utramque silvam
14. totam terram
15. in utroque libro pulchro
16. alteri ministro impigro
17. de signiferis solis
18. ab altero foro
19. ab neutris castris
20. sub utro muro?
21. neutri claro poetae
22. cum utro nauta?
23. ante aliud bellum
24. uni viro
25. alios poetas

Kijk na: KLIK HIER.