LXVIII.

pronomina (uitbreiding)
NederLatijn
Leesles

A. Idem en ipse.

idem, eadem, idem : dezelfde, hetzelfde
ipse, ipsa, ipsum : zelf

De rijtjes :

enkelvoud mannelijk vrouwelijk onzijdig
nom. idem eadem idem
gen. eiusdem eiusdem eiusdem
dat. eidem eidem eidem
acc. eundem eandem idem
abl. eodem eadem eodem
meervoud      
nom. idem eaedem eadem
gen. eorundem earundem eorundem
dat. eisdem / isdem eisdem / isdem eisdem / isdem
acc. eosdem easdem eadem
abl. eisdem / isdem eisdem / isdem eisdem /isdem

 

Het achtervoegsel -dem is steeds geplakt achter de vormen van is, ea, id (is, ea, id: zie les 36). Wanneer zo´n vorm eindigt op -m, zoals bijv. bij eorum, dan verandert de -m- in een -n-, onder invloed van de volgende -d-.

De rijtjes van ipse:

enkelvoud mannelijk vrouwelijk onzijdig
nom. ipse ipsa ipsum
gen. ipsius ipsius ipsius
dat. ipsi ipsi ipsi
acc. ipsum ipsa ipsum
abl. ipso ipsa ipso
meervoud      
nom. ipsi ipsae ipsa
gen. ipsorum ipsarum ipsorum
dat. ipsis ipsis ipsis
acc. ipsos ipsas ipsa
abl. ipsis ipsis ipsis

 

De gebruikelijke uitgangen voor pronomina; let weer goed op de gen. en dat. sing.!

 

Bestudeer en leer de rijtjes, en leer dan de volgende woorden:

centurio, centurionis : centurio, honderdman (hoofdman over 100)
compónere : bijeenleggen, bijzetten
cúrrere : (hard) lopen
et ipse : ook zelf, eveneens
finitimus : naburig, nabuur
Genava : Geneve
incolumis, -is : ongedeerd
influere in : uitmonden in
iterum : wederom
limen, liminis : drempel
litterae (pl.t.) : brief, brieven
pertinêre ad : betrekking hebben op
posterus : volgend(e)
praebêre : verschaffen, betonen
praefícere + dat.: aan het hoofd stellen van
princeps, principis : eerste, voornaamste
prohibêre : beletten
ratis, -is : vlot

Onthoud de woorden door associatie:

centurio > cent
componere > componeren
currere > koerier
et ipse >
finitimus > finis (la)
Genava > Geneve
incolumis > ?
influere in > fluere = stromen
iterum > ?
limen > ?
litterae > letter (en)
pertinere ad > pertinent
posterus > post (la); posterity (en)
praebere > ?
praeficere > prae- en facere
princeps > prins
prohibere > prohibition (en)
ratis > ?

 

Oefening 1 :
Vertaal de volgende zinnen:

1. Ossa utriusque amantis in eodem sepulcro composita sunt.
2. In ipsis periculis uterque centurio eandem virtutem non praebuit.
3. Eodem tempore litterae ex Sardinia Siciliaque ad eandem rem pertinentes Romam missae sunt.
4. Puer in hortum cum curreret, in ipso limine cecidit.
5. Omnes equites, qui ex ipsa caede fugerant, incolumes in castra venerunt.
6. Eodem loco manere dux ipse milites iusserat.
7. Frater eius et ipse vir fortissimus eandem gloriam sibi pariet.
8. Mittuntur legati ad finitimos et ipsos bellum cupientes.
9. Nisi quis prohibuisset, se ipsum vulneravisset.
10. Ipso die natali pater eius consul creatus est.
11. Postero die Helvetii castra ex eo loco movent idemque facit Caesar.
12. Hic reus iterum interrogatus non eadem dixit quae antea.
13. Hoc ipsum tibi narrare mihi iam in animo erat.
14. In eodem horto erat arbor pulcherrima, quae ab avo meo ipso posita erat.

Kijk na: KLIK HIER.

 

B. Is, ea, id
Relatieve aansluiting.

...

C. Pronomen interrogativum en relativum indefinitum.

...

NederLatijn

...

Leesles

...