Kox' Coronadagboek

Dag 13 (donderdag 2 april 2020)

Getallen zijn meedogenloos. Woorden en taal kunnen zacht en versluierend zijn, maar een getal drukt zich op ondubbelzinnige wijze uit. Daarom dachten Pythagoras en zijn navolgers waarschijnlijk, dat het getal het basisprincipe was van de werkelijkheid. Getallenmystiek berust ook op eerbied voor het getal. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Wat een kracht zit daarin! Niet 3 tomaten, niet 5 minuten, niet 7 dagen, nee, 3, 5 en 7.
Kox volgt de getallen van de Coronacrisis met angst en beven. De getallen marcheren onverbiddelijk door. Ze verwijzen naar het aantal besmettingen, naar het aantal doden, naar het aantal patienten op de Intensive Care, en Kox schrikt van hun betekenis. Maar de getallen zelf hebben geen boodschap aan hun betekenis en doen hun genadeloze werk.
Vandaag meer dan een miljoen besmettingen wereldwijd. Het aantal overledenen in Nederland toegenomen met 166. 1273 patienten op de IC-afdelingen: 1273 =
1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1. Dit zijn pas 50 enen. Bedenk zelf nog 1223 enen. Elke 1 is een mens.
Zo'n individuele 1 is veel angstaanjagender dan het getal 1273. De kille schoonheid van getallen maakt, dat je vergeet wat ze tellen. Meer dan een miljoen kijkers naar de De Wereld Draait Door (niet meer, helaas, De Wereld Stopt). 166 brugklassers die zich aanmelden voor de brugklas. 1273 euro netto salaris voor een beginnend docent. De getallen doen hun werk, onaangedaan. 17 drollen of 17 rozen, het maakt 17 niet uit.

Kox herinnert zich weinig van de lagere school, zoals de basisschool vroeger heette, maar aan de 5e klas met juffrouw Dolle bewaart hij nog herinneringen, zij het geen goede. Juffrouw Dolle was heel klein, kleiner dan wij, terwijl wij toch pas 10 en 11 waren. Ze was van onbestemde leeftijd, haar gezicht was grauw, ze had kleine ogen achter een nazibril en een scherpe stem, die kon snijden als een mes. Ze legde ons een ijzeren discipline op, zodat de lessen verliepen in een ijzige stilte. Ze regeerde met angst, uit angst. Onze ouders vonden haar een bekwame leerkracht. "Je leert wel veel bij haar," zei Kox' vader. Daar ging het natuurlijk om.
Om Kox bezig te houden, wanneer hij weer als eerste van de klas zijn werk af had, gaf juffrouw Dolle hem de taak de rekenschriften van zijn klasgenoten na te kijken. Kox moest dan voor in de klas zitten, half onder het bord, met een stapel schriften, die hij gedwee en conscientieus corrigeerde. Jaja, dat zat er al vroeg in! Hij wist niet, of deze corvee nu een beloning of een straf was, maar het kon hem niet schelen ook: hij verveelde zich tenminste niet. Rekenen vindt Kox nog steeds leuk.

Dus laat Kox eens rekenen:

Pessimistisch scenario:
1 miljoen mensen wordt ziek van Covid-19.
20 % van hen komt in het ziekenhuis: 200.000 mensen.
20 % van hen komt op de IC terecht: 40.000 mensen.
Daarvan overlijdt de helft: 20.000 mensen.
Het kan nog veel pessimistischer, wanneer 2 miljoen mensen ziek worden, of 3 miljoen. Bij een gewone influenza worden iets meer dan 800.000 mensen ziek. Dit virus is besmettelijker. Als je de percentages groter maakt, worden de uitkomsten groter.

Optimistisch scenario:
1 miljoen mensen wordt ziek van Covid-19.
1 % van hen komt in het ziekenhuis: 10.000 mensen.
20 % van hen komt op de IC terecht: 2.000 mensen.
Daarvan overlijdt de helft: 1.000 mensen.
Er zijn nu al 1339 mensen overleden in Nederland.

MAAR: elk getal hierboven is discutabel, elk genoemd percentage natte vingerwerk.
Beslissende factoren:
- Het aantal mensen dat ziek wordt. Geen idee. Misschien zijn honderdduizenden al besmet of besmet geweest met het virus. Veel mensen hebben slechts milde symptomen. Zolang je niet weet hoeveel besmettingen er zijn, kun je eigenlijk niets zeggen over de kwaadaardigheid van het virus. Test, test, test! zoals Tedros Adhanom Ghebreyesus zegt. Ook handig als we weer naar buiten willen. Kox roept mee met dr. WHO: Test, test, test! 

- Het percentage zieken dat in het ziekenhuis terecht komt. Geen idee. Niemand weet hoeveel mensen ziek zijn.
- Het aantal zieken in het ziekenhuis dat op de IC terecht komt: dit percentage komt waarschijnlijk wel in de buurt.
- Het aantal mensen dat overlijdt op de IC: dit percentage is nu nog niet duidelijk.

Kortom: we komen ergens uit tussen het huidige aantal doden en zegt u het maar.
Als er een vaccin wordt ontwikkeld, wordt alles anders.
Nu we thuis blijven en afstand houden, wordt het proces van besmettingen vertraagd. Het basaal reproductiegetal moet naar nul. (Zoek dit maar op in Wikipedia! En zie beneden.) Wanneer geen nieuwe besmettingen optreden, verdwijnt het virus. Kan nog wel even duren.

Kox is geen viroloog. Hij denkt hier hardop.

Morgen, vrijdag komt Elsa aan het woord. Elsa maakt gedichten. Verademing!



Wikipedia s.v. Reproductiegetal:

De waarde van R0 kan bepaald worden op basis van een aantal demografische gegevens en gegevens die specifiek gelden voor de infectie:

R 0 = β N δ = β N D {\displaystyle R_{0}={\frac {\beta N}{\delta }}=\beta ND}

hierbij is

β {\displaystyle \beta } de besmettingskans per contact
N {\displaystyle N} het gemiddeld aantal contacten per tijdseenheid
δ de genezingssnelheid
D de infectieduur (δ = 1/D)
en R 0 {\displaystyle R_{0}} een dimensieloos getal.

Het effectief reproductiegetal Reff ligt lager omdat men er bijvoorbeeld rekening mee houdt dat een gedeelte van de bevolking immuun is:

R e f f = β S δ = R 0 × S N {\displaystyle R_{eff}={\frac {\beta S}{\delta }}=R_{0}\times {\frac {S}{N}}}

hierbij is:

S de susceptibiliteit, het aantal voor de ziekte vatbare mensen.

Als Reff kleiner is dan 1 zal de infectie verdwijnen uit de populatie, maar als Reff groter is dan 1 dan kan ze uitgroeien tot een epidemie. Als Reff gelijk is aan 1 blijft het aantal besmette personen in theorie gelijk.

Dit is met enige moeite nog wel te begrijpen. Kox weet niet zeker, of het RIVM ook met deze formule werkt. Hij vraagt zich wel af, hoe beta, de besmettingskans per contact, delta, de genezingssnelheid, en D, de infectieduur zijn bepaald. N, het gemiddeld aantal contacten per tijdseenheid, lijkt hem moeilijk met zekerheid vast te stellen. En wie kan er nu iets zinnigs zeggen over S, de susceptibiliteit? Kox hoopt,dat het RIVM er met zijn R0 van 0,3 niet naast zit. Hij wantrouwt het RIVM zeker niet, het is meer dat hij niet begrijpt hoe men aan dat getal komt. Als hij tijd heeft, gaat hij het uitzoeken...